Muş
Muş'taki giyim fabrikaları ve gıda işletmeleri için üretim yazılımı
SGK 2025 kayıtlarına göre Muş'ta en çok sigortalı çalıştıran iş kolu giyim eşyası imalatı: 80 iş yerinde 4.944 kişi. Tarım il GSYH'sinin %21,8'ini oluşturuyor; TOBB kapasite raporlarında ise kuruyemiş paketleme ve tabldot yemek ilk sıralarda. Bu işletmeler için üretim takibi, sipariş ve web sistemlerini İstanbul'dan, çevrim içi toplantılarla kuruyoruz; hat başında gözlem gerekirse ziyareti birlikte planlarız.
01 / Ekonomi
Muş ekonomisi bir bakışta.
- Nüfus
389.127
31 Aralık 2025TÜİK, ADNKS 2025 - Kişi başına GSYH
230.300 TL
81 il içinde 78. sıradaTÜİK, il GSYH 2024 - GSYH’deki en büyük pay
%27,4
Kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleriTÜİK, il GSYH 2024 - İhracat, Ocak–Eylül 2026
7,0 milyon dolar
bir yıl öncesine göre %0,9 düşüş; ilk sektör: Madencilik ÜrünleriTİM, merkez bazında - Kayıtlı iş yeri
3.270
4/a kapsamında, 2025SGK, kayıt bazında - Yazılım iş yeri (NACE 62)
12
27 sigortalıSGK 2025, kayıt bazında - Kurulan şirket
99
Ocak–Ağustos 2026; yabancı sermayeli: 1TOBB - Gelişmişlik sırası
80. sıra
SEGE-2025, 6. kademeSanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Muş kişi başına GSYH'de 78., SEGE-2025'te 80. sırada; kamu yönetimi, eğitim ve sağlık il GSYH'sinin %27,4'ünü oluşturuyor. Özel sektörde sigortalı istihdamın önemli bir kısmını giyim fabrikaları taşıdığı için yazılım yatırımı öncelikle bu fabrikalarda ve kurumlara yemek veren firmalarda karşılık bulur. Ortanca yaşın 25,3 olduğu genç bir nüfusta, hat başında tablet ve telefon arayüzleri iyi bir başlangıç noktası.
02 / Sektörler
Öne çıkan sektörler ve yazılımın yeri.
- Giyim imalatıSGK 2025 (kayıt bazında): NACE 14'te 80 iş yeri ve 4.944 sigortalı; ildeki 4/a sigortalıların yaklaşık %15'i ve iş yeri başına ortalama 60'tan fazla çalışan.
- Kuruyemiş paketlemeTOBB 2025 kapasite raporlarında 'kuruyemiş ambalajlanması' 31 raporla ilk sırada (NACE 82.92).
- Toplu yemekTOBB 2025 kapasite raporlarında tabldot yemek 27, kahvaltılık menü 8 ve ara öğün 6 raporla (NACE 56.29) ilk beşte üç kalem.
- Tarım ve hayvancılıkTÜİK 2024: tarım, ormancılık ve balıkçılık il GSYH'sinin %21,8'i.
Yazılımın yeri
- 01
Giyim fabrikaları
BugünBant verimi ve hatalı parça sayısı vardiya sonunda kâğıttan toplanıyor; marka müşterisine termin bilgisi geç gidiyor.
Kurabileceğimiz sistemOperasyon bazında parça sayımı ve hata kaydı yapan tablet uygulaması, günlük verim panosu ve müşteriye özel sipariş durum ekranı.
- 02
Kuruyemiş paketleyiciler
BugünParti, son kullanma tarihi ve etiket bilgisi elle yazılıyor; toptancı siparişleri telefonla geliyor.
Kurabileceğimiz sistemParti numarası ve etiket üreten sade bir izlenebilirlik sistemi; paketli ürünleri il dışındaki alıcılara satmak için bir e-ticaret sitesi.
- 03
Tabldot ve toplu yemek
BugünKurum siparişleri, menü ve porsiyon maliyeti ayrı listelerde; ihale teklifinde maliyeti önceden görmek zor.
Kurabileceğimiz sistemMenü, reçete ve porsiyon maliyetini birbirine bağlayan, kurumlardan günlük sipariş toplayan bir web paneli.
03 / Dijital
Dijital hazırlık.
- E-ticaret yapan işletme
433
ildeki işletmelere oranı %4,95ETBİS 2025, kayıt bazında - E-ticarete uyum endeksi
67. sıra
81 il içindeETBİS 2025 - E-ticaret satışı
1,55 milyar TL
alış: 5,67 milyar TLETBİS 2025, kayıt bazında - Fiber payı
%46,5
sabit genişbantta; 4.5G kapsaması %99,32BTK 2025
Muş'ta e-ticaret yapan kayıtlı işletme sayısı 433 (ETBİS 2025); il, uyum endeksinde 67. sırada ve işletmelerin alışları (5,67 milyar TL) satışlarının (1,55 milyar TL) çok üzerinde. Sabit genişbant 100 kişide yalnız 7,98 abone, buna karşın 4.5G nüfusun %99,32'sini kapsıyor; sistemler bu yüzden mobil öncelikli ve bağlantı kesintisine dayanıklı olmalı.
04 / Destekler
Destekler ve teşvikler.
- 01
Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA)
Muş Yatırım Destek OfisiYeni Mah. Hürriyet Cad. No: 312 (Eski Tekel İdari Binası) Merkez / Muş
- 02
KOSGEB Muş Müdürlüğü
Saray Mah. Hürriyet Cad. No:312 P.K:49200Merkez/MUŞ
- 03
Ajansın açık çağrıları
Ajansın 13 Ekim 2026 tarihli listesinde başvurusu açık çağrı yok; yeni çağrılar ajansın sitesinde duyurulur.
- 04
Teşvik bölgesi
Yatırım teşvik sisteminde (Karar 9903) Muş 6. bölgede; SEGE-2025’te 80. sırada ve 6. kademede.
- 05
Model Fabrika
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 28 Temmuz 2026 tarihli açıklamasındaki Model Fabrika listesinde Muş yok.
Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı'nın (DAKA) Muş Yatırım Destek Ofisi ve KOSGEB Muş Müdürlüğü ildeki iki başvuru adresi. İl, Karar 9903'te 6. teşvik bölgesinde. KOSGEB KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı 13 Ekim 2026 itibarıyla yalnız imalat (NACE C) yapan küçük ve orta ölçekli işletmelere açık, mikro işletmeleri kapsamıyor ve yetkili bir danışmanın hazırladığı yol haritasını şart koşuyor. Giyim imalatı (NACE 14) faaliyet kodu olarak bu tanımın içinde, ölçek şartına ayrıca bakılır; TOBB raporlarında 82.92 koduyla görünen kuruyemiş paketleme ve tabldot yemek (NACE 56) ise imalat sayılmadığı için programın dışında kalır.
05 / Ekosistem
Yerel ekosistem.
- Organize sanayi bölgesi
1
faal: 1OSBÜK - Teknopark
0
Bakanlık listesinde yokSanayi ve Teknoloji Bakanlığı - Bilgisayar, yazılım ve YZ lisansı
1
2026 kontenjanı: 50; programcılık ön lisansı: 1YÖK Atlas, 2026 - Oda ve borsa
1
TOBB üyesiTOBB
Organize sanayi bölgeleri
- Muş OSB
Lisans programları
- Muş Alparslan Üniversitesi: Yazılım Mühendisliği, 50 kontenjan
Oda ve borsalar
- Muş Ticaret ve Sanayi Odası
İlde 93 hektarlık tek bir OSB (Muş OSB) faal, teknopark yok. İldeki devlet üniversitesinde 50 kontenjanlı bir yazılım mühendisliği programı ve bir bilgisayar programcılığı ön lisans programı var; SGK'da yazılım alanında (NACE 62) 12 iş yeri kayıtlı.
06 / Çalışma biçimi
Nasıl çalışıyoruz.
- 01
Uzaktan, İstanbul’dan
Ekibimiz İstanbul’da; başka ilde ofisimiz yok. İşi görüntülü görüşmeyle ve çevrim içi yürütüyoruz.
- 02
Her adımı görürsünüz
Çalışan sürümü bir test adresinden izlersiniz; kararları birlikte ve yazılı olarak veririz.
- 03
Gerektiğinde yerinde
Kurulum ya da süreç incelemesi yerinde daha verimliyse ziyareti sizinle planlarız.
07 / Sorular
Sık sorulanlar.
- 01
Kuruyemiş paketleyen işletmemiz KOBİ Dijital Dönüşüm programına girer mi?
TOBB kapasite raporlarında Muş'taki paketleme işi NACE 82.92 koduyla görünüyor; bu kod imalat (NACE C) değil, hizmet bölümünde. Program 13 Ekim 2026 itibarıyla yalnız küçük ve orta ölçekli imalatçılara açık olduğundan faaliyet kodunuzu KOSGEB Muş Müdürlüğü ile kontrol etmenizi öneririz. Kavurma ya da işleme gibi kayıtlı bir imalat faaliyetiniz varsa durum değişebilir.
- 02
Fabrikada internet zayıfsa üretim takibi çalışır mı?
Muş'ta sabit genişbant 100 kişide 7,98 abonede, 4.5G kapsaması ise %99,32. Bu yüzden tabletlerin bağlantı koptuğunda veriyi cihazda tutup bağlantı gelince göndermesini tasarımın başında planlarız. Hat başındaki ilk kurulum için ziyaret gerekebilir.
- 03
İlde yazılım firması az; kurulan sistemi kim yönetecek?
SGK kayıtlarına göre Muş'ta yazılım alanında 12 iş yeri var. Bu nedenle sistemi, ekibinizin günlük işleri kendi başına yürütebileceği sadelikte kurmayı ve uzaktan destek seçeneklerini sözleşmede netleştirmeyi öneririz. İldeki yazılım mühendisliği programının öğrencileri staj için bir kaynak olabilir.
08 / Bağlantılar
İlgili sayfalar.
Hizmetler
09 / Kaynaklar
Verinin kaynağı.
BTK İl Bazında Yıllık İstatistik Bülteni (2020–2025), 'İl Bazlı Veri' (bültendeki TÜİK nüfusuyla hesaplanan)
100 kişi başına sabit genişbant abonesi (2025, hesaplanan)
BTK İl Bazında Yıllık İstatistik Bülteni (2020–2025), 'İl Bazlı Veri' (hesaplanan)
Fiberin sabit genişbant aboneleri içindeki payı (2025, hesaplanan)
BTK İl Bazında Yıllık İstatistik Bülteni (2020–2025), 'İl Bazlı Veri', 4.5 Mobil Kapsama Oranları
4.5G mobil nüfus kapsama oranı (2025)
Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, api.ka.gov.tr/api/agencies
Kalkınma ajansı
KOSGEB, Müdürlüklerimiz (mudurluktekil sayfası, ID = plaka kodu)
KOSGEB il müdürlüğü (ad, adres, telefon, e-posta, KEP, konum)
OSBÜK (Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu), Sayılarla OSB'ler – OSB listesi
OSB sayısı (tüm aşamalar), OSB sayısı, fiili duruma göre, OSB listesi (ad, tür, durum, alan)
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması SEGE-2025
SEGE-2025 il sırası, SEGE-2025 gelişmişlik kademesi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TGB istatistik PDF'i (Eylül 2026)
Faaliyetteki teknoloji geliştirme bölgesi sayısı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TGB Listesi
Teknoloji geliştirme bölgesi sayısı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: TGB Listesi (teknopark.sanayi.gov.tr) + 'Teknoloji Geliştirme Bölgeleri – Eylül 2026' istatistik PDF'i
Teknoloji geliştirme bölgeleri (ad, faaliyette mi, kuruluş yılı)
SGK İstatistik Yıllığı 2025, Bölüm 1: Sigortalı ve İş Yeri İstatistikleri, Tablo 1.10
4/1-a kapsamında iş yeri sayısı (2025), 4/1-a kapsamında zorunlu sigortalı sayısı (2025)
SGK İstatistik Yıllığı 2025, Bölüm 1: Sigortalı ve İş Yeri İstatistikleri, Tablo 1.11
NACE Rev.2.1 bölümlerine (2 hane) göre iş yeri ve zorunlu sigortalı sayısı (2025)
SGK İstatistik Yıllığı 2025, Bölüm 1: Sigortalı ve İş Yeri İstatistikleri, Tablo 1.11 (dışlama kuralı: Tablo 1.16)
Zorunlu sigortalı sayısına göre ilk 5 iş kolu (NACE 2 hane, kamu/piyasa dışı hariç)
T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, ka.gov.tr açık API
Ajansın ildeki ofisi (merkez ofis / yatırım destek ofisi) iletişim bilgisi
T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, ka.gov.tr açık API
Ajansın 13.10.2026 itibarıyla açık destek çağrıları
T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, haber: '11. Verimlilik Proje Ödülleri Sahiplerini Buldu' (Bakan konuşması)
İlde faaliyette Model Fabrika var mı
Ticaret Bakanlığı (ETBİS), Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025, Tablo 8
İllerin E-Ticarete Uyum Endeksi sırası (2025)
Ticaret Bakanlığı (ETBİS), Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025, Tablo 8 ('E-Ticaret İşletmeleri/İldeki İşletme Sayısı')
E-ticaret işletmelerinin ildeki işletme sayısına oranı (2025)
Ticaret Bakanlığı (ETBİS), Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025, Tablo 9
E-ticaret yapan işletme sayısı (2025), E-ticaret satış tutarı (2025), E-ticaret alış tutarı (2025)
TİM, İl Bazında Sektör İhracat Rakamları, Eylül 2026
En çok ihracat yapılan 3 sektör, Ocak–Eylül 2026 (kanuni merkez bazında)
TİM, İller Bazında İhracat Rakamları, Eylül 2026 (KÜMÜLATİF)
İhracat, Ocak–Eylül 2026 (kanuni merkez bazında)
TİM, İller Bazında İhracat Rakamları, Eylül 2026; Ocak–Eylül 2025 tabanı aynı yayının il bazında sektör dosyasından
İhracat değişimi, Ocak–Eylül 2026 / Ocak–Eylül 2025 (kanuni merkez bazında)
TOBB 2025 Yılı Sanayi Kapasite Raporu İstatistikleri, İllere Göre En Çok Kodlanan ilk 5 Faaliyet
Kapasite raporlarında en çok kodlanan 5 faaliyet (2025)
TOBB Kurulan ve Kapanan Şirket İstatistikleri, Ağustos 2026, İLLER ( BİRİKİMLİ)_12, KURULAN / ŞİRKET
Kurulan şirket sayısı (Ocak–Ağustos 2026)
TOBB Kurulan ve Kapanan Şirket İstatistikleri, Ağustos 2026, YABANCI SERMAYE ve İLLER_16 (Anonim + Limited)
Kurulan yabancı sermayeli şirket sayısı (Ocak–Ağustos 2026)
TOBB, Odalar ve Borsalar listeleri
TOBB'a bağlı oda ve borsa sayısı
TOBB, Odalar ve Borsalar listeleri (Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları)
TOBB'a bağlı oda ve borsalar (ad, tür, ilçe)
TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2025 (bülten 53899)
Nüfus (31.12.2025), Ortanca yaş
TÜİK, İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2024 (bülten 53930)
Kişi başına GSYH 2024, Kişi başına GSYH sırası 2024 (1 = en yüksek), GSYH'nin iktisadi faaliyet kollarına (A10) göre dağılımı 2024
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (Karar Sayısı 9903), EK-2 'Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler', RG 30.05.2025 sayı 32915
Yatırım teşvik bölgesi (Karar 9903)
YÖK Atlas – Tercih Kılavuzu (2026 YKS), JSON API
Bilgisayar/Yazılım/Yapay Zekâ lisans programı sayısı (tekil), Bilgisayar/Yazılım/Yapay Zekâ lisans 2026 genel kontenjanı (toplam), Bilgisayar Programcılığı ön lisans programı sayısı (tekil), Bilgisayar/Yazılım/Yapay Zekâ lisans programları
Son güncelleme: . Rakamlar resmî kaynaklardan alındı. TİM ihracatı firmaların kanuni merkezine, SGK sayıları iş yerlerinin kayıt adresine göredir; ETBİS raporu il atama kuralını belirtmediği için ETBİS rakamları da kayıt bazında okunmalıdır.