Desi, kargo ücretine esas alınan hacimsel ağırlıktır. Yurt içi gönderide paketin en, boy ve yüksekliği santimetre cinsinden çarpılır ve 3000'e bölünür. Taşıyıcı bu değeri paketin tartıdaki ağırlığıyla karşılaştırır, büyük olanı ücretlendirir. Hafif ama hacimli bir pakette ücreti kilogram değil kutunun boyu belirler. Bu yüzden desiyi düşürmenin yolu çoğu zaman daha uygun bir kutudan geçer.
Öne çıkanlar
- Formül: en × boy × yükseklik (cm) / 3000. Sonuç, tartıdaki kilogramla karşılaştırılır; büyük olan "ücrete esas ağırlık" olur.
- 3000 sayısı keyfi değildir: hacim desimetreküpe çevrilir (÷1000) ve üçe bölünür. Yani yurt içinde 3 dm³ hacim, 1 kg ile eş tutulur.
- Çok parçalı gönderide hesap her parça için ayrı yapılır ve sonuçlar toplanır.
- BTK verisine göre 2026'nın ilk yarısında taşınan yaklaşık 728 milyon posta kolisi ve kargo gönderisinin yaklaşık %82'si 2 kg ve altındaydı. Hafif paketlerde ücreti çoğu zaman hacim belirler.
- 6475 sayılı Kanun, posta kolisi ve kargosunu en fazla 30 kg ağırlık ya da 300 dm³ hacimle tanımlar.
Desi nasıl hesaplanır?
Desi, üç ölçünün çarpımının 3000'e bölünmesiyle bulunur. Ölçüler santimetre cinsinden ve paketin dış kenarlarından alınır, çünkü taşıyıcı da paketi dışarıdan ölçer. Bu değer, pazar yeri sipariş yönetimi akışında paketleme adımında oluşur ve oradan etikete, kargo faturasına ve mutabakata taşınır.
- Paketin enini, boyunu ve yüksekliğini santimetre olarak ölçün.
- Üç ölçüyü çarpın; sonuç santimetreküp (cm³) cinsinden hacimdir.
- Hacmi 3000'e bölün; sonuç desidir.
- Paketi tartın ve kilogram değerini not edin.
- Desi ile kilogramdan büyük olanı ücrete esas ağırlık olarak alın.
Yurtiçi Kargo terimler sözlüğünde desiyi, paketin üç boyutunun santimetre cinsinden çarpılıp 3000'e bölünmesiyle bulunan ağırlık olarak tanımlıyor (Yurtiçi Kargo, kargo terimleri (yeni sekmede açılır)). Aynı şirketin fiyatlandırma açıklaması hesabı iki adımda gösteriyor: hacim önce desimetreküpe çevriliyor (en × boy × yükseklik / 1.000), sonra üçe bölünüp ağırlıkla karşılaştırılıyor (Yurtiçi Kargo, sıkça sorulan sorular (yeni sekmede açılır)). İki yol aynı sonucu verir; 3000, 1.000 ile 3'ün çarpımıdır.
Aynı açıklamaya göre birden fazla parçadan oluşan gönderide işlem her parça için ayrı yapılır ve parçaların ücrete esas ağırlıkları toplanır. Yurt dışı gönderilerde ise bölen değişir: aynı şirket, yurt dışı fiyatlandırmasında desimetreküp hacmi altıya böldüğünü yazıyor. Bu, santimetreküp hacmin 6000'e bölünmesine denk gelir.
Not
Kesirli sonucun nasıl yuvarlanacağı taşıyıcıya ve hizmete göre değişir. Örneğin Yurtiçi Kargo, yurt dışı fiyatlandırma açıklamasında 0,50 ve üzerindeki küsuratı yukarı, altını aşağı yuvarladığını belirtiyor. Kendi taşıyıcınızın kuralını sözleşmenizde arayın.
Desi mi kilogram mı: hangisi ücretlendirilir?
Büyük olan ücretlendirilir. Hafif ama hacimli pakette desi, küçük ama ağır pakette kilogram belirleyicidir.
| Örnek paket | Ölçü (cm) | Desi | Tartı (kg) | Ücrete esas |
|---|---|---|---|---|
| Kutuya katlanmış iki tişört | 30 × 20 × 10 | 2,0 | 0,4 | 2,0 (desi) |
| Üç kitaplık koli | 25 × 18 × 6 | 0,9 | 1,5 | 1,5 (kg) |
| Yastık | 40 × 30 × 30 | 12,0 | 0,8 | 12,0 (desi) |
| Küçük el aleti | 20 × 15 × 8 | 0,8 | 2,2 | 2,2 (kg) |
Tablodaki ağırlıklar örnektir; desiler formülle hesaplanmıştır. Satıcı açısından ders şudur: giyim, ev tekstili ve dolgu ürünleri gibi hafif ürünlerde kargo maliyetini kutunun hacmi yönetir. Kitap, metal parça ve sıvı gibi yoğun ürünlerde ise kutuyu küçültmek ücreti değiştirmez.
Kargo gönderilerinin çoğu hafif
Türkiye'de taşınan paketlerin büyük bölümü 2 kilogramın altındadır; bu da desinin, ücrete esas değeri belirleme ihtimalini artırır.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) posta sektörü raporuna göre 2026'nın ilk altı ayında yaklaşık 728 milyon posta kolisi ve kargo gönderisi taşındı; bu sayı bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık %5 arttı. Gönderilerin yaklaşık %82'si 2 kg ve altında, %17'si 2–20 kg arasındaydı; 20 kg üstü gönderiler toplamın yalnız %1'iydi. Aynı dönemde gönderilerin yaklaşık %96'sı kurumsal gönderilerdi (BTK, Türkiye Posta Sektörü Pazar Verileri Raporu 2026-1 (yeni sekmede açılır), 2026 ilk yarı verisi; Eylül 2026'da yayımlandı).
Rapor ağırlık dağılımını veriyor, desi dağılımını vermiyor. Yine de 2 kg altındaki bir pakette, kutunun 6.000 cm³'ü (örneğin 30 × 20 × 10 cm) aşması desiyi kilogramın üstüne taşımaya yeter.
Yasal sınır: 30 kg ya da 300 dm³
6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu, posta kolisi veya kargosunu hizmet sağlayıcısı aracılığıyla yollanan, haberleşme niteliği taşıyan yazı içermeyen ve en fazla otuz kilogram ağırlığa ya da üç yüz desimetreküp hacme sahip madde olarak tanımlar (madde 3 (yeni sekmede açılır)).
Yurt içi desi yöntemiyle 300 dm³, 100 desiye karşılık gelir (300 / 3). Bu sınırı aşan gönderiler taşıyıcıların farklı hizmet ve tarife başlıklarına girebilir; büyük hacimli ürün satıyorsanız bunu sözleşme aşamasında sorun.
Kutu standardı: desiyi paketlemeyle düşürmek
Desiyi düşürmenin en kalıcı yolu, ürünlerinize göre birkaç standart kutu belirlemek ve her ürüne varsayılan bir kutu atamaktır. Kutuyu her siparişte göz kararı seçmek hem desiyi hem paketleme süresini oynatır.
Aşağıdaki tablo, aynı ürünün farklı kutularda nasıl farklı desi aldığını gösteriyor:
| Kutu | Ölçü (cm) | Hacim (cm³) | Desi |
|---|---|---|---|
| A | 20 × 15 × 8 | 2.400 | 0,8 |
| B | 30 × 20 × 10 | 6.000 | 2,0 |
| C | 35 × 25 × 15 | 13.125 | 4,4 |
| C, yüksekliği 10 cm'ye indirilmiş | 35 × 25 × 10 | 8.750 | 2,9 |
İki tişört B kutusuna sığıyorsa C kutusunda göndermek desiyi iki katından fazla artırır. Kutunun yalnız yüksekliğini kısaltmak bile C'nin desisini 4,4'ten 2,9'a indirir.
Kutu standardını kurmak için:
- Ürünlerinizi ölçün. Son dönemde en çok satılan ürünlerin paketlenmiş ölçülerini çıkarın.
- Üç ila beş kutu boyu seçin. Ürünlerin büyük kısmını en az boşlukla taşıyan boyları belirleyin.
- Varsayılan kutuyu ürün kartına yazın. Her ürün ve varyant için hangi kutuya gireceği kayıtlı olsun.
- Çok ürünlü sipariş için kural koyun. Toplam hacme göre kutu seçen basit bir kural, paketleyicinin tahminine bırakmaktan tutarlıdır.
- Dolgu malzemesini sınırlayın. Kutuyu şişiren dolgu, dış ölçüyü büyütür; taşıyıcı da dış ölçüyü ölçer.
Paket ölçüsü, kargo etiketinin de doğru basılması için gerekli bir alandır. Etiket isteğinden önce kontrol edilecek diğer alanları kargo etiketi hatası yazımızda sıraladık.
Desi farkı faturası nasıl kontrol edilir?
Desi farkı, sizin beyan ettiğiniz desi ile taşıyıcının ölçüp faturaladığı desi arasındaki farktır. Kontrolün yolu, her gönderi için iki değeri yan yana kaydetmek ve farkları ürün ile kutu bazında gruplamaktır.
- Her gönderide beyan edilen ölçü, ağırlık ve desi kayıtlı.
- Taşıyıcının faturaladığı desi, gönderi numarasıyla aynı kayda eşleniyor.
- Fark, belirlediğiniz eşiği aşan gönderilerde işaretleniyor.
- İşaretlenen gönderiler ürün ve kutu tipine göre gruplanıyor.
- Aynı üründe sürekli tekrar eden fark, ürün kartındaki ölçünün güncellenmesiyle kapatılıyor.
- Farka itiraz edilecekse ölçüm kaydı ve paket fotoğrafı saklanıyor.
Tekrarlayan farkın en olağan nedenleri şunlardır: ürün kartında eski bir ölçü, her pakete yazılan varsayılan desi, aşırı doldurulmuş kutu ve tek ürüne göre hesaplanmış çok ürünlü sipariş. Pazar yeri anlaşmalı kargo kullanıyorsanız desi farkının hakedişten nasıl kesildiği ve itiraz koşulları, satıcı sözleşmesinde ve pazar yerinin kargo kurallarında yazar.
Bu kontrol, hakediş mutabakatının da bir parçasıdır. Kargo kesintisini sipariş bazında açıklamayı pazar yeri siparişlerini muhasebeye aktarma yazımızda anlattık.
Desi verisi hangi sistemde tutulmalı?
Paket ölçüsü ve ağırlığı, ürün kartının bir parçası olarak tek bir sistemde tutulmalı; kargo, pazar yeri ve depo bu değeri oradan okumalıdır. Ölçünün üç ayrı yerde elle güncellendiği bir düzende desi farkı kaçınılmazdır.
Ürün kartının asıl kaydı çoğu işletmede ERP ya da ön muhasebe programındadır. Hangi verinin hangi sistemde asıl kayıt olacağını ERP entegrasyonu nedir yazımızda ele alıyoruz. Siparişten paketlemeye ve etikete uzanan akışın tamamı ise pazar yeri sipariş yönetimi rehberimizde yer alıyor.
Bizim deneyimimiz
Bir entegrasyon projesine başlarken teslim ettiğimiz ilk belge, her verinin nerede doğduğunu ve hangi sisteme aktığını gösteren bir haritadır. Paket ölçüsü ve ağırlığı da bu haritada kendi satırını almalı; ürün kartından kargo isteğine giden yol baştan yazılmalıdır.
Kendi ürünümüz Kolay Sevkiyat'ta da aynı mantıkla çalışıyoruz: etiket isteği taşıyıcıya gitmeden doğrulanıyor, eksik bilgili gönderi işaretlenip düzeltmeye düşüyor. Ölçü gibi bir alanın kaynağı belli olmadığında bu tür bir kontrolün neye göre yapılacağı da belirsiz kalır. Bağlantıları nasıl kurduğumuzu sistem entegrasyonları sayfamızda anlatıyoruz.
Sık sorulan sorular
1 desi kaç kilogramdır?
Desi bir ağırlık birimi değil, hacimden türetilen bir karşılıktır. Yurt içi yöntemde 3.000 cm³, yani 3 dm³ hacim 1 kilogramla eş tutulur. Paketin desisi kilogramından büyükse ücret desiye göre hesaplanır.
Desi hesaplarken milimetre kullanılır mı?
Formül santimetreyle çalışır. Ölçüyü milimetre aldıysanız ona bölüp santimetreye çevirin. Taşıyıcının ölçüleri hangi hassasiyetle yuvarladığını sözleşmenizden öğrenin; küçük paketlerde bir santimetrelik fark bile desiyi değiştirebilir.
Yurt dışı gönderide desi farklı mı hesaplanır?
Evet, bölen değişebilir. Örneğin Yurtiçi Kargo yurt dışı fiyatlandırmasında hacmi 6000'e bölünmüş santimetreküpe denk gelen bir yöntem kullanıyor. Yurt dışına satış yapıyorsanız her taşıyıcının ve hizmetin kendi bölenini kontrol edin.
Zarf ve evrak gönderilerinde desi uygulanır mı?
Taşıyıcılar dosya ve evrakı ayrı bir gönderi türü olarak fiyatlandırabilir. Örneğin Yurtiçi Kargo'nun fiyat hesaplama ekranında (yeni sekmede açılır) dosya ve evrak, paket ve koliden ayrı bir tür olarak yer alıyor. Paket ya da koli olarak gönderilen her şeyde desi hesabı geçerlidir.
Kaynaklar
- Yurtiçi Kargo. Kargo terimleri: Desi (hacimsel ağırlık) (yeni sekmede açılır). 13 Ekim 2026'da erişildi.
- Yurtiçi Kargo. Sıkça sorulan sorular: Kargo ücreti nasıl fiyatlandırılmaktadır? (yeni sekmede açılır). 13 Ekim 2026'da erişildi.
- Yurtiçi Kargo. Fiyat hesapla (yeni sekmede açılır). 13 Ekim 2026'da erişildi.
- 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu (yeni sekmede açılır), madde 3. Resmî Gazete, 23 Mayıs 2013, sayı 28655.
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. Türkiye Posta Sektörü Pazar Verileri Raporu 2026-1 (yeni sekmede açılır). Eylül 2026.




