Abonelik ödeme sistemi, müşterinin kartından belirli aralıklarla otomatik tahsilat yapan, aboneliğin durumunu izleyen ve her dönem için faturayı kesen yazılım katmanıdır. Kart numarasını kendi sisteminizde tutmak yerine bankanın ya da ödeme kuruluşunun kart saklama hizmetini kullanırsınız. Fatura, müşteriye göre e-Fatura ya da e-Arşiv olarak kesilir. Tüketiciye satıyorsanız 6502 sayılı Kanun'un iptal kuralları ürün tasarımının parçası olur.
Öne çıkanlar
- Tekrarlayan tahsilatta güvenli yol, kart numarasının bankada ya da ödeme kuruluşunda bir "simge"ye (token) çevrilmesidir. Sisteminiz yalnızca bu simgeyi saklar.
- Tüketici, belirsiz süreli ya da bir yıldan uzun aboneliği gerekçesiz ve cezasız feshedebilir. İptal yöntemi, kayıt yönteminden daha zor olamaz (6502 sayılı Kanun md. 52).
- Belirli süreli bir tüketici aboneliğine "kendiliğinden uzar" hükmü konulamaz; uzatma için tüketicinin talebi ya da onayı gerekir.
- Müşteri e-Fatura kayıtlı kullanıcısıysa fatura e-Fatura, değilse e-Arşiv Fatura olarak kesilir (509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği).
- Abonelik iOS ya da Android uygulamasının içinde satılıyorsa mağazaların uygulama içi satın alma kuralları devreye girer.
Abonelik ödeme sistemi hangi parçalardan oluşur?
Bir abonelik sistemi tek bir "ödeme al" düğmesi değildir; birbirine bağlı yedi parçadan oluşur. Bazıları sizin yazılımınızda, bazıları dış hizmetlerde çalışır.
| Parça | Ne yapar? | Nerede çalışır? |
|---|---|---|
| Paket kataloğu | Paketleri, dönemleri, deneme süresini ve kullanım sınırlarını tanımlar | Sizin yazılımınız |
| Abonelik durumu | Her müşterinin deneme, aktif, ödeme bekliyor, askıda ya da iptal durumunu tutar | Sizin yazılımınız |
| Kart saklama | Kartı simgeye çevirir, tahsilatı gerçekleştirir | Banka ya da ödeme kuruluşu |
| Tahsilat zamanlayıcı | Dönem gelince tahsilatı başlatır, sonucu kaydeder | Sizin yazılımınız ya da ödeme kuruluşu |
| Başarısız ödeme akışı | Tekrar dener, müşteriyi uyarır, gerekirse erişimi kısıtlar | Sizin yazılımınız |
| Fatura bağlantısı | Her dönem için e-Fatura ya da e-Arşiv düzenletir | Özel entegratör ya da GİB portalı üzerinden |
| İptal ve iade | Fesih talebini alır, kalan tutarı iade eder, kaydını tutar | Sizin yazılımınız ve ödeme kuruluşu |
Tahsilat zamanlayıcıyı ödeme kuruluşuna bırakmak ilk kurulumu kolaylaştırır. Kendi yazılımınızda tutmak ise kullanım bazlı ücretlendirme ve kademeli paketlerde esneklik sağlar. Seçimi paket yapınızın karmaşıklığına göre yapın.
Bu parçaların bir SaaS ürününün geri kalanıyla nasıl birleştiğini hazır yazılım mı, özel yazılım mı rehberindeki "özel yazılıma karar verdiyseniz" bölümü ve çok kiracılı mimari yazımız tamamlar.
Kart bilgisini kim saklar?
Doğru kurulmuş bir sistemde kartı siz saklamazsınız; bankanız ya da ödeme kuruluşunuz saklar. Sizin veritabanınızda yalnızca kartın yerine geçen simge ve kartın son dört hanesi gibi gösterim bilgileri durur.
Kartlı ödeme güvenliği standardını yayımlayan PCI Güvenlik Standartları Konseyi'nin Türkçe terimler sözlüğü (yeni sekmede açılır) bu modeli tarif eder. Sözlüğe göre simgeleştirme (tokenization), kart numarasının "simge" adı verilen alternatif bir değerle değiştirilmesidir. Yinelenen ödemelerde güvenli bir yol, kart verisinin banka ya da işleyici tarafından simgeleştirilmesidir; bu, üye iş yerini kart verisini koruma sorumluluğundan kurtarır.
Ödeme kuruluşunu seçerken şu üç soruyu sorun:
- Kart saklama ve tekrarlayan tahsilat hizmeti var mı? Bazı sağlayıcılar yalnızca tek seferlik ödeme sunar.
- İlk ödemede 3D Secure doğrulaması nasıl yapılıyor, sonraki tahsilatlar nasıl yürüyor? Akışı sağlayıcının belgesinden yazılı alın.
- Sağlayıcı değiştirirseniz kayıtlı kartlara ne olur? Simgeler sağlayıcıya özel olabilir. Taşınamıyorsa müşterilerden kart bilgisini yeniden istemeniz gerekebilir.
Bir ödeme kuruluşunun izinli olup olmadığını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Ödeme Kuruluşları (yeni sekmede açılır) sayfasından kontrol edebilirsiniz (13 Ekim 2026'da erişildi). Banka ile ödeme kuruluşu arasındaki seçimi sanal POS nasıl alınır yazımızda karşılaştırdık.
Tüketiciye mi satıyorsunuz, şirkete mi?
Bu ayrım, abonelik kurallarının hangi kanundan geldiğini belirler. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (yeni sekmede açılır), tüketiciyi "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlar. Yalnızca şirketlere, işlerinde kullanmaları için satılan bir SaaS ürününde bu kurallar genellikle uygulanmaz; ilişkiyi sözleşmeniz belirler.
Tüketiciye satıyorsanız Kanun'un 52. maddesi ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği (yeni sekmede açılır) (24 Ocak 2015) doğrudan ürün gereksinimine dönüşür. Yönetmelik, elektrik, su, doğal gaz ve elektronik haberleşme dışındaki aboneliklere yalnızca bazı maddeleriyle uygulanır; aşağıdakiler bunların arasındadır.
| Kural | Kaynak | Yazılımdaki karşılığı |
|---|---|---|
| Mesafeli kurulan sözleşmenin bir nüshası kâğıtta ya da kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye verilir | Kanun md. 52/2 | Kayıtta sözleşmenin e-postayla ya da indirilebilir belgeyle gönderilmesi |
| Belirli süreli aboneliğe "kendiliğinden uzar" hükmü konulamaz; uzatma için süre bitmeden tüketicinin talebi ya da onayı gerekir | Kanun md. 52/3, Yönetmelik md. 13 | Yıllık paketlerde süre sonu öncesi yenileme onayı akışı |
| Belirsiz süreli ya da bir yıldan uzun abonelik gerekçesiz ve cezasız feshedilebilir | Kanun md. 52/4 | Her zaman erişilebilir "aboneliği sonlandır" işlemi |
| İptal yöntemi, aboneliğin kurulduğu yöntemden daha ağır koşullu olamaz | Kanun md. 52/4, Yönetmelik md. 23 | Web'den abone olunuyorsa web'den iptal; telefona yönlendirme yok |
| Fesih talebi en geç yedi gün içinde yerine getirilir | Yönetmelik md. 24 | Fesih kaydının tarihli tutulması, tahsilatın durdurulması |
| Peşin ödenen tutarın kalan kısmı, fesih hüküm ifade ettikten sonra on beş gün içinde kesintisiz iade edilir | Kanun md. 52/5 | Kalan dönem hesabı ve otomatik iade |
| Fesih bildirimlerini almak için kurulan sistem kesintisiz açık tutulur | Kanun md. 52/6 | İptal işleminin sürekli erişilebilir olması |
Dikkat
Aylık yenilenen bir aboneliğin hukuken belirli mi belirsiz süreli mi sayılacağı, sözleşmenin nasıl kurgulandığına bağlıdır. Paket koşullarınızı ve sözleşme metninizi bir hukuk danışmanıyla netleştirin. Buradaki tablo hukuki görüş değil, yazılım gereksinimi listesidir.
Başarısız tahsilat: tekrar deneme ve askıya alma
Kart limiti, süresi dolmuş kart ya da bankanın reddi yüzünden bazı tahsilatlar ilk denemede başarısız olur. Bu durumda ne olacağını önceden tasarlamazsanız müşteri ya habersiz kesilir ya da ödemeden kullanmaya devam eder.
Yaygın bir akış şu adımlardan oluşur:
- Tahsilat günü deneme. Sonuç ve bankanın ret kodu kaydedilir.
- Müşteriye bildirim. Başarısız ödeme e-postası, kartı güncelleme bağlantısıyla birlikte gönderilir.
- Tekrar deneme planı. Birkaç gün arayla belirli sayıda yeniden deneme yapılır. Aralıkları ve deneme sayısını paket koşullarınıza yazın.
- Ek süre (grace period). Müşteri bu sürede ürünü kullanmaya devam eder; ekranda uyarı görür.
- Kısıtlama. Ek süre bitince erişim salt okunur hâle gelir ya da askıya alınır. Veri silinmez.
- Sonlandırma. Belirlediğiniz süre sonunda abonelik kapatılır; verinin ne kadar saklanacağı ve nasıl dışa aktarılacağı önceden duyurulur.
Her adımın kaydı tutulmalıdır. Bir müşteri "beni haber vermeden kestiniz" dediğinde hangi bildirimin hangi gün gittiğini gösterebilmelisiniz.
Fatura: e-Fatura mı, e-Arşiv mi, ne zaman?
Faturanın türünü müşterinin kaydı belirler. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği (yeni sekmede açılır)'ne göre e-Arşiv Fatura uygulamasındaki bir satıcı, e-Fatura uygulamasına kayıtlı müşteriye e-Fatura, kayıtlı olmayan vergi mükellefleri ile vergi mükellefi olmayanlara e-Arşiv Fatura düzenler. Kayıtlı kullanıcıların güncel listesi ebelge.gib.gov.tr'de yayımlanır.
Abonelik sistemi için bunun anlamı şu: müşterinin e-Fatura kaydını yalnızca kayıt anında değil, her fatura döneminde yeniden kontrol edin. Bir şirket müşteriniz yıl içinde e-Fatura'ya geçebilir. Bu sorgunun gönderim sırasında otomatik yapılıp yapılmadığını özel entegratörünüze sorun.
Kâğıt fatura dönemi de kapanıyor. Aynı tebliğe göre e-Arşiv'e dahil olmayan mükelleflerin faturaları da, tebliğdeki istisnalar dışında, 1 Ocak 2026'dan itibaren tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenlenmek zorunda. Basit usuldeki ve işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler için bu tarih 1 Ocak 2027'dir.
İnternetten satılan aboneliklerde faturaya eklenecekler. Tebliğ, elektronik ticaret kapsamındaki e-Arşiv Faturalarda şu bilgileri ister:
- satışın yapıldığı web adresi;
- ödeme şekli ve ödeme tarihi;
- hizmetin ifa edildiği tarih;
- "Bu satış internet üzerinden yapılmıştır." ifadesi.
Zamanlama. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (yeni sekmede açılır) md. 231'e göre fatura, malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir. Abonelikte faturayı dönem başına mı, tahsilat anına mı bağlayacağınızı mali müşavirinizle belirleyin ve bu kuralı sisteme sabit olarak yazın. E-ticaret tarafındaki eşikler ve sipariş anı akışı için e-ticarette e-Fatura ve e-Arşiv zorunluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Mobil uygulamada abonelik satıyorsanız
Abonelik bir iOS ya da Android uygulamasının içinden satılıyorsa ödeme sistemini yalnızca siz seçmezsiniz; mağazanın kuralı da devrededir.
- App Store. Apple'ın App Review Guidelines (yeni sekmede açılır) 3.1.1 maddesine göre uygulama içinde özellik ya da işlev açmak (abonelikler dahil) için uygulama içi satın alma kullanılmalıdır. 3.1.3(c) maddesi ise yalnızca kurumlara, çalışanları ya da öğrencileri için doğrudan satılan uygulamalarda kurum kullanıcılarının önceden satın aldıkları aboneliğe erişmesine izin verir. Tüketiciye, tek kullanıcıya ya da aileye yapılan satışlar uygulama içi satın almayla yapılmalıdır.
- Google Play. Google'ın ödeme politikasına (yeni sekmede açılır) göre uygulama içinde dijital ürün ve abonelik satan geliştiriciler, politikadaki istisnalar dışında Google Play'in faturalama sistemini kullanmalıdır. Politika, bulut yazılımı ve iş verimliliği yazılımını da bu kapsamda sayar. Fiziksel mal ve hizmet satışları istisnadır.
Şirketlere satılan bir SaaS ürününde abonelik web'den satılıp mobil uygulama yalnızca giriş yapılan bir istemci olarak kurgulanabilir; ürününüzün iki mağazanın kurallarında nereye düştüğünü yayından önce netleştirin. Tüketiciye yönelik bir üründe ise iki ayrı tahsilat kanalı ve iki ayrı fatura akışı tasarlamanız gerekebilir. Mağaza süreçleri için App Store ve Google Play'de uygulama yayınlama yazımıza bakın.
Abonelik ödeme sistemini kurmak adım adım
Aşağıdaki sıra, ödeme kodunu yazmadan önce verilmesi gereken kararları öne alır.
- Gelir modelini yazın. Sabit aylık paket mi, kullanıcı başı mı, kullanım bazlı mı, ön ödemeli kredi mi? Deneme süresi olacak mı?
- Müşteri tipini belirleyin. Tüketici, şirket ya da ikisi. Tüketici varsa yukarıdaki iptal ve iade kurallarını gereksinim listesine ekleyin.
- Ödeme kuruluşunu seçin. Kart saklama, tekrarlayan tahsilat, iade ve test ortamı (sandbox) olanaklarını belgesinden kontrol edin.
- Abonelik durumlarını tasarlayın. Deneme, aktif, ödeme bekliyor, askıda, iptal ve bunlar arasındaki geçişleri bir şemaya dökün.
- Fatura bağlantısını kurun. Özel entegratörünüzle ya da ön muhasebe ürününüzle e-Fatura/e-Arşiv ayrımını, internet satışı alanlarını ve fatura tarihini kurgulayın.
- İptal ve iade akışını yazın. Fesih kaydı, tahsilatın durması, kalan tutarın hesabı ve iadesi.
- Başarısız ödeme akışını yazın. Tekrar deneme, bildirim, ek süre, kısıtlama.
- Mutabakat raporunu hazırlayın. Ödeme kuruluşunun hesap özeti, kesilen faturalar ve abonelik kayıtları her ay birbirini tutmalı.
- Ret senaryolarını test edin. Yetersiz bakiye, süresi dolmuş kart, 3D Secure'un yarıda kalması, iade ve paket değişikliği.
İşi büyüten etkenler. Paket ve fiyat kurallarının sayısı, dönem ortasında paket değişikliği (orantılı hesap), kullanım bazlı ücretlendirme, birden fazla para birimi, mobil mağaza tahsilatı ve muhasebe yazılımına aktarım.
Sık yapılan hatalar
- Kart numarasını "geçici olarak" kendi veritabanında tutmak.
- İptal düğmesini menülerin derinine saklamak ya da iptali yalnızca telefonla kabul etmek.
- Yıllık tüketici paketini onay almadan bir yıl daha uzatmak.
- Müşterinin e-Fatura kaydını yalnızca ilk faturada kontrol etmek.
- Başarısız ödemede veriyi silmek; oysa kısıtlamak yeterlidir.
- Ödeme kuruluşu, fatura ve abonelik kayıtlarını ay sonunda karşılaştırmamak.
Bizim deneyimimiz
Kendi ürünümüz Kolay Sevkiyat'ta gelir modeli olarak aylık abonelik yerine ön ödemeli bir cüzdan seçtik. Pazar yeri satıcıları basılan etiket kadar ödüyor; yeniden baskı ücretsiz. Bu seçim ödeme tarafının mimarisini de belirledi: tahsilat bir abonelik takvimine değil, cüzdandaki bakiyeye ve her işlem için tutulan hareket kaydına dayanıyor. Abonelik her ürün için doğru model değil; bazı ürünlerde kullanım kadar ödeme daha uygun olabilir.
Bulut ve SaaS geliştirme projelerinde abonelik paketlerini, deneme sürelerini ve ödeme adımlarını ürünün gelir modelinden yola çıkarak kuruyor; tahsilatı sizin seçtiğiniz ödeme kuruluşu üzerinden yapıyoruz. e-Fatura ve e-Arşiv düzenleme işini kendi kodumuzla değil, kullandığınız e-fatura sağlayıcısı üzerinden kurguluyoruz.
Sık sorulan sorular
Kart bilgilerini kendi veritabanımızda saklayabilir miyiz?
Önermiyoruz. Kart numarasını saklayan her sistem, kartlı ödeme güvenliği standardı PCI DSS'in kapsamına girer ve ciddi bir güvenlik yükü getirir. PCI Güvenlik Standartları Konseyi de yinelenen ödemelerde güvenli yol olarak kart verisinin banka ya da işleyici tarafından simgeleştirilmesini gösterir.
Yıllık aboneliği otomatik yenileyebilir miyiz?
Şirket müşterilerinde bu, sözleşmenize bağlıdır. Tüketici aboneliğinde ise 6502 sayılı Kanun md. 52/3, belirli süreli sözleşmeye kendiliğinden uzama hükmü konulmasını yasaklar. Uzatma, süre bitmeden tüketicinin talebi ya da onayıyla yapılabilir; bu yüzden yenileme öncesi bir onay adımı tasarlayın.
Abonelik faturası e-Fatura mı, e-Arşiv mi kesilir?
Müşteriye göre değişir. Müşteri e-Fatura uygulamasına kayıtlıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv Fatura düzenlenir. Müşteri yıl içinde e-Fatura'ya geçebileceği için kaydı her fatura döneminde yeniden kontrol edin; Gelir İdaresi kayıtlı kullanıcı listesini ebelge.gib.gov.tr'de yayımlar.
iOS uygulamamızda aboneliği kendi ödeme sayfamızdan satabilir miyiz?
Türkiye'deki App Store'da tüketiciye satıyorsanız genellikle hayır; Apple 3.1.1 uyarınca uygulama içi satın alma gerekir. Apple'ın yönergelerinde ABD mağazası için ayrı bir istisna bulunur. Yalnızca kurumlara doğrudan satılan uygulamalar için 3.1.3(c) maddesi, önceden satın alınmış aboneliğe uygulamadan erişime izin verir. Ürününüzün hangi maddeye girdiğini yayından önce netleştirin.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, md. 3 ve md. 52, Resmî Gazete 28 Kasım 2013. mevzuat.gov.tr (yeni sekmede açılır)
- Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, "Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği", md. 2, 13, 23 ve 24, Resmî Gazete 24 Ocak 2015. resmigazete.gov.tr (yeni sekmede açılır)
- Gelir İdaresi Başkanlığı, "509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği", 589 Sıra No'lu Tebliğ (Resmî Gazete 31 Aralık 2025) dahil dipnotlu güncel hâli, bölüm IV.1, IV.2.1, IV.2.4.3 ve IV.2.4.5. ebelge.gib.gov.tr (yeni sekmede açılır)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 231, Resmî Gazete 10 Ocak 1961. mevzuat.gov.tr (yeni sekmede açılır)
- PCI Security Standards Council, "Ödeme ve Bilgi Güvenliği Terimleri Sözlüğü", Sürüm 2.0, Ağustos 2018; 13 Ekim 2026'da erişildi. pcisecuritystandards.org (yeni sekmede açılır)
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, "Ödeme Kuruluşları", 13 Ekim 2026'da erişildi. tcmb.gov.tr (yeni sekmede açılır)
- Apple, "App Review Guidelines", madde 3.1.1 ve 3.1.3(c), 13 Ekim 2026'da erişildi. developer.apple.com (yeni sekmede açılır)
- Google, "Play Console Help – Payments", 13 Ekim 2026'da erişildi. support.google.com (yeni sekmede açılır)




